Nicolaus Copernicus (Kopernik)

Nicolaus Copernicus (Kopernik)

Polonyalı katolik bir rahip olan Kopernik 1473 – 1543 yıllarında yaşamış astronomi, matematik gibi bilim dallarıyla ilgilenen bir bilim insanırdır. Babası tüccar annesi de varlıklı sayılabilecek bir ailenin kızıydı. Üç kardeşi vardı. Kopernik içlerinden en küçük olanıydı. Kardeşlerinden ikisi rahip ve rahibe idi. Diğer kız kardeş ise Thorn valisi ile evliydi.

Kopernik Cracow, Bologna, Padua ve Ferrara üniversitelerinde teoloji, hukuk ve tıp öğrenimi gördü, eğitimini tamamladıktan sonra Frauenburg Katedraline papaz olarak atandı. Bütün bunlara rağmen Kopernik’in asıl ilgi duyduğu alan astronomiydi. İtalya’da olduğu sıralarda orada tanıştığı astronom Domenico Maria Novara da Ferrara’nın asistanlığını yaptı.

Kopernik, Ptolemaios’un (Batlamyus) aksine Güneş merkezli gök sistemi fikrini ortaya attı. Kopernik bu gök sisteminde Güneş’in evrenin merkezi olduğu yer’in ise Güneş’in etrafında döndüğü argümanını savundu. Bütün bunları ölümünden kısa bir süre önce yayınladığı “Gök Kürelerin Hareketi” Kitabında detaylarıyla açıklamıştır. Bu kitaba göre;

  • “Yer’in ve gezegenlerin Güneş etrafında dairesel yörüngelerde sabit hızlarla dolanırlar
  • “Ay ise dolanmasını Yer çevresinde sürdürmekte. Gece ve gündüz Yer’in kendi etrafında dönüşünden, mevsimler ise Güneş çevresindeki dolanımından meydana gelmekte.
  • Evren küreseldir.
  • Yer küreseldir.
  • Gök cisimlerinin hareketi dairesel, muntazam ve sonsuzdur.
  • Yer de dahil olmak üzere bütün gezegenler Güneş’i merkeze alarak dolanırlar.

Tahmin edebileceğiniz gibi Kopernik’in bu görüşleri bazı çevreler tarafından hoş karşılanmadı. Başta Protestanlar olmak üzere dini çevrelerin tepkisini üzerine çekti (Özellikle Martin Luther ve Melanchton’un). Reformcu olarak ün kazanmış olan Martin Luther’in Kopernik’e ve onun fikirlerine yönelik söylediği bir takım sözler vardır;

“İnsanlar Yer’in döndüğünü göstermeye çalışan bir astroloğa inanıyorlar. Bu aptal tüm gökbilim öğretisini tersine çevirmeye çalışıyor, ancak kutsal İncil bize Yer’in sabit olduğunu, Güneş’in Yer çevresinde döndüğünü söylemektedir” -Martin LUTHER

1543 yılında Kopernik öldüğünde kitabı hayat bulmuştu. O mezarında yatarken kitabı dünyayı dolaşmaya başlamıştı fakat 1616’da Kopernik’in kitapları kilise tarafından yasaklandı ve 1882 yılına kadar da yasaklı kaldı. Bu olay da böylece bilim tarihimizde yer etti.

Aşağıda Yer merkezli ve Güneş merkezli evren modellerini inceleyebilirsiniz.

Emir Aksu
Latest posts by Emir Aksu (see all)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir